Metoda TNMM polega na ustaleniu marży zysku netto realizowanej w transakcji z podmiotem powiązanym w oparciu o rynkowy poziom marży osiąganej w transakcjach porównywalnych. Marżę netto można (zgodnie Wytycznymi OECD) badać w relacji do odpowiednio wyliczonej podstawy, którą mogą być obroty, koszty, aktywa itp. Do typowych wskaźników na podstawie których określa się rentowność transakcji ogółem należą m.in. marża operacyjna, narzut na kosztach (koszt własny sprzedaży, pełny koszt wytworzenia), zwrot z zaangażowanych aktywów bądź zaangażowanego kapitału. Należy zatem zastanowić się który z wymienionych (bądź innych istniejących wskaźników) byłby najbardziej odpowiedni w przypadku realizowanych transakcji.

Zauważyć należy, że zarówno metoda PCN jaki i metoda „koszt plus” (w zależności od charakteru transakcji) może być właściwa do weryfikacji rynkowego charakteru cen stosowanych przez strony z uwagi na następujące okoliczności:

-- zgodnie z przepisami dotyczącymi cen transferowych (Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników) metoda PCN jest metodą, którą organy podatkowe powinny stosować w pierwszej kolejności (podczas sprawdzania rynkowego charakteru cen stosowanych w transakcjach kontrolowanych),

-- prawdopodobnie w wielu przypadkach istnieje możliwość dokonania porównania wewnętrznego (co do zasady podmioty powinny bowiem stosować podobny mechanizm kalkulacji cen w transakcjach kontrolowanych jak i w transakcjach z pomiotami niepowiązanymi, pod warunkiem oczywiście, że realizuje tego typu transakcje z podmiotami niepowiązanymi).

W dokumentacji cen transferowych podmiot ją przygotowujący (w sytuacjach, gdzie charakter wzajemnego świadczenia na to pozwala) powinien argumentować, iż metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej jest wykorzystywana na etapie ustalania wynagrodzenia należnego z tytułu realizacji konkretnej umowy (usługi itp.) na rzecz innego podmiotu powiązanego.

Jednocześnie, moim zdaniem, dla potrzeb ostatecznej weryfikacji rynkowego charakteru cen stosowanych w transakcjach kontrolowanych po zakończeniu roku finansowego, podmiot przygotowujący dokumentację, powinien w jej treści dodatkowo wskazać metodę TNMM i badać łączną zyskowność z ogółu transakcji realizowanych w danym okresie rozliczeniowym z podmiotem powiązanym w kontekście np. zwrotu na sprzedaży lub zwrotu na koszcie własnym sprzedaży. Takie działanie dawałoby możliwość realnego wytłumaczenia ewentualnych wahań marży w danym roku obrotowym przy założeniu stosowania zasady intencyjnej kompensaty (wzajemnego bilansowania się osiągniętych korzyści) wynikającej bezpośrednio z polskich przepisów podatkowych oraz Wytycznych OECD w sprawie cen transferowych.

Aby zastosować powyższe zalecenia konieczne jest zweryfikowanie (przez analityka) czy marża ze sprzedaży zrealizowana w transakcjach kontrolowanych:

-- spełnia kryterium rynkowe, to jest jak kształtuje się jej wysokość na tle marż realizowanych na tego samego typu transakcjach której stroną jest podmiot niepowiązany;

-- pozwala osiągnąć zyskowność porównywalną do zyskowności realizowanej w transakcjach niekontrolowanymi.

Spełnienie powyższych przesłanek powinno znacząco ograniczyć ewentualne kwestionowanie przez organy podatkowe warunków transakcji między podmiotami powiązanymi.

Zdefiniowanie transakcji kontrolowanych oraz wyznaczenie obszarów wymagających udokumentowania pod kątem cen transferowych (jak już wcześniej wspominałam) wymaga szczegółowej analizy warunków transakcji kontrolowanych (transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi) w celu określenia trendów mogących stanowić wytyczne do stworzenia Polityki Cen Transferowych. Konieczne jest wypracowanie spójnego systemu zasad wyceny transakcji między podmiotami powiązanymi. Istnieje duże ryzyko, że efektem analizy warunków transakcji wzajemnych może być informacja, iż cena kontrolowana jest zróżnicowana i powoduje istotne wahania w poziomie zyskowności poszczególnych podmiotów (transfer zysków pomiędzy podmiotami, który ma umożliwić „optymalizację” podatkową). Jeżeli zidentyfikowane zostanie takie zjawisko, to liczyć się trzeba z faktem, że taka sytuacja może kreować dla podmiotów ryzyko w zakresie cen transferowych z uwagi na ograniczone możliwości przedstawienia organom podatkowym w jasny i przejrzysty sposób zasad wyceny poszczególnych typów transakcji.

 

1 2 3 4 Wszystkie strony
1 2 3 4 Wszystkie strony